Piyasalarda enflasyon, jeopolitik riskler ve TCMB rezervleri öne çıktı

Bizim Menkul Değerler A.Ş. tarafından yayımlanan haftalık piyasa bülteninde, yurt içi ve küresel piyasalarda haftaya damga vuran ekonomik veriler, merkez bankalarının mesajları ve jeopolitik gelişmeler ayrıntılı şekilde ele alındı.

Raporda, BIST100 Endeksi'nin haftanın ilk işlem gününe yüzde 0,51 artışla 14.491,23 puandan başladığı, günü ise yüzde 0,05 yükselişle 14.424,54 puanda tamamladığı belirtildi. Bankacılık Endeksi'nin yüzde 0,07 değer kazanırken Sınai Endeks'in yüzde 0,36 gerilediği aktarıldı. Türkiye'nin 2 yıllık tahvil faizinin 8 baz puan artışla yüzde 40,29'a, 10 yıllık tahvil faizinin ise 7 baz puan yükselişle yüzde 33,30 seviyesine çıktığı ifade edildi. Dolar/TL'nin 46,77-46,83, Euro/TL'nin ise 53,44-53,62 bandında hareket ettiği, Türkiye'nin 5 yıl vadeli CDS priminin 220 seviyesinde gerçekleştiği kaydedildi.

Bültende, TÜİK verilerine göre mevsimsellikten arındırılmış TÜFE'nin haziran ayında yüzde 1,75 arttığı, önceki verinin yüzde 1,88 olduğu belirtildi. TCMB'nin Haziran Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'na da yer verilen değerlendirmede, tüketici fiyatlarının aylık yüzde 0,99 arttığı, yıllık enflasyonun ise 0,50 puan gerileyerek yüzde 32,11'e düştüğü aktarıldı. Raporda enerji fiyatlarının gerilemesinde uluslararası petrol fiyatlarındaki düşüşe bağlı olarak akaryakıt fiyatlarının mayıs ayına göre yüzde 4 azalmasının belirleyici olduğu, elektrik fiyatlarının aylık yüzde 2,69, doğalgaz fiyatlarının ise yüzde 2,09 arttığı ifade edildi.

Bizim Menkul, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin Türkiye'nin 1952'den bu yana ittifakın en büyük askeri güçlerinden biri olduğunu belirttiğini ve Türk savunma sanayisinin NATO'nun ihtiyaçlarına önemli katkılar sunduğunu söylediğini aktardı.

Raporda, MSCI Inc.'in yatırım yapılabilirliğe ilişkin endişe duyulan Türk hisselerini şirket bazında değerlendirmeyi sürdüreceğini açıkladığı belirtilirken, serbest dolaşımdaki pay oranlarının yeniden gözden geçirilebileceği ve bazı hisselerin "fiili dolaşım dışı" olarak yeniden sınıflandırılabileceğinin bildirildiği kaydedildi.

Küresel gelişmeler kapsamında ABD Başkanı Donald Trump'ın Ukrayna'daki savaşın sona ermesine yönelik çözümün "insanların düşündüğünden daha yakın" olduğunu söylediği aktarıldı. ABD'de S&P Global hizmet PMI'nın haziranda 51,2'ye, bileşik PMI'nın ise 51,9'a yükseldiği, buna karşın ISM hizmet PMI'nın 54,0 seviyesine gerilediği ifade edildi. Euro Bölgesi'nde üretici fiyat endeksinin mayısta aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 5,9 arttığı, perakende satışların ise aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 1,6 yükseldiği belirtildi.

Salı gününe ilişkin değerlendirmede, Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre hazinenin haziran ayında 50 milyar 759 milyon lira nakit fazlası verdiği bildirildi. ABD'nin mayıs ayı dış ticaret açığının aylık bazda yüzde 42,2 artarak 77,6 milyar dolara yükseldiği aktarıldı.

Raporda, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM), ticari gemilere yönelik saldırılar nedeniyle İran'a hava operasyonu düzenlediğini duyurduğu belirtildi. Açıklamaya göre İran'ın hava savunma sistemleri, komuta ve kontrol ağları, kıyı radarları, gemisavar füze kabiliyetleri ile Hürmüz Boğazı çevresindeki 60'tan fazla Devrim Muhafızları teknesinin hedef alındığı ifade edildi. Petrol fiyatlarının da ABD'nin İran'a yönelik saldırıları ve yaptırımların yeniden devreye alınmasının ardından yaklaşık yüzde 2 yükseldiği kaydedildi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin ise ülkesine yönelik tehditlerin sürmesi halinde nihai anlaşma müzakerelerinin başlamayacağını söylediği aktarıldı. Almanya'da sanayi üretiminin mayısta aylık yüzde 0,9 arttığı, yıllık bazda ise değişmediği belirtildi.

Çarşamba gününe ilişkin bölümde, IMF'nin Türkiye'nin 2026 yılı büyüme beklentisini yüzde 3,4'ten yüzde 2,9'a düşürdüğü, buna karşın 2027 yılı büyüme tahminini yüzde 3,2'den yüzde 3,4'e yükselttiği ifade edildi. Kuruluşun, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin risk oluşturmaya devam ettiğini ancak kalıcı barışın küresel ticareti destekleyebileceğini değerlendirdiği aktarıldı.

Fed'in 16-17 Haziran tarihli FOMC toplantı tutanaklarında iş gücü piyasasına yönelik endişelerin azalırken enflasyona ilişkin kaygıların arttığının görüldüğü belirtilen raporda, fiyat istikrarına yönelik yukarı yönlü risklerin yüksek kalmaya devam ettiğinin vurgulandığı ifade edildi.

Bizim Menkul, Donald Trump'ın İran'ın ABD ile anlaşma yapmayı çok istediğini söylediğini, ancak İran'ın anlaşmaya bağlı kalıp kalmayacağı konusunda şüphe duyduğunu aktardı. CENTCOM'un da 7-8 Temmuz tarihlerinde yaklaşık 170 İran askeri hedefinin vurulduğunu açıkladığı belirtildi. Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin ABD saldırılarının ardından neredeyse durma noktasına geldiği ifade edilirken, Avrupa Merkez Bankası Yönetim Konseyi Üyesi Joachim Nagel'in Orta Doğu'daki gelişmeler nedeniyle enflasyon risklerinin yeniden yükselebileceğini ve yeni bir faiz artışına ihtiyaç duyulabileceğini söylediği kaydedildi. İranlı yetkililerin ise ABD saldırılarına karşı sert açıklamalarda bulunduğu aktarıldı.

Perşembe gününe ilişkin değerlendirmede, TCMB verilerine göre 3 Temmuz haftasında brüt rezervlerin 10,5 milyar dolar artışla 159,7 milyar dolara, net rezervlerin ise 55 milyar dolara yükseldiği bildirildi. Swap hariç net rezervlerin 40 milyar dolar seviyesine ulaştığı ifade edildi.

ABD'de ikinci el konut satışlarının haziranda aylık yüzde 2,4 azalarak 4,09 milyona gerilediği, işsizlik maaşı başvurularının ise 215 bine düştüğü aktarıldı. ABD ile İran arasındaki teknik görüşmelerin devam ettiği belirtilirken, Avrupa Merkez Bankası'nın toplantı tutanaklarında gelecekteki para politikası kararları konusunda önceden taahhütte bulunulmaması gerektiğinin vurgulandığı ifade edildi. Çin'de tüketici fiyat endeksinin haziranda aylık yüzde 0,3 gerilerken yıllık enflasyonun yüzde 1,0 olarak gerçekleştiği kaydedildi.

Cuma günü açıklanan gelişmeler kapsamında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in, sanayi üretimindeki yıllık gerilemede çalışma günü etkisinin belirleyici olduğunu, buna karşın ilk beş ayda takvim etkisinden arındırılmış üretimin yıllık yüzde 1 arttığını söylediği aktarıldı. TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın ise enflasyon görünümünde ara hedeflerden belirgin sapma olması halinde para politikasının sıkılaştırılacağını ifade ettiği belirtildi.

Raporda, TÜİK verilerine göre sanayi üretiminin mayısta aylık yüzde 2,9 azaldığı, yıllık bazda ise değişmediği kaydedildi. Madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün yıllık yüzde 5 gerilediği, imalat sanayisinin yüzde 0,3, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme sektörünün ise yüzde 1 arttığı aktarıldı.

New York Fed Başkanı John Williams'ın yapay zekâ kaynaklı talebin enflasyonu destekleyebileceğini ve bu durumun faiz artırımını gündeme getirebileceğini söylediği belirtilirken, Almanya'da haziran ayı tüketici fiyat endeksinin aylık yüzde 0,3 gerilediği, yıllık bazda ise yüzde 2,3 arttığı ifade edildi.

Bizim Menkul değerlendirmesinde, haftanın son işlem gününde BIST100 Endeksi'nin 14.092-14.379 puan aralığında işlem gördükten sonra yüzde 1,53 yükselişle 14.321,19 puandan kapandığı aktarıldı. Küresel piyasalarda pozitif seyrin sürdüğü belirtilirken, Türkiye'nin 2 yıllık tahvil faizinin yüzde 40,75, 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 33,66, ABD 10 yıllık tahvil faizinin ise yüzde 4,549 seviyesinde bulunduğu ifade edildi. Brent petrolün varil fiyatının 76 dolar, ons altının 4.099 dolar ve gram altının 6.192 lira seviyesinde işlem gördüğü kaydedildi.