Wang Yi, İranlı mevkidaşı Arakçi görüştü

Aynı zamanda Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Siyasi Bürosu Üyesi olan Wang Yi, Orta Doğu'daki durumun hâlihazırda istikrarsızlığını sürdürdüğünü ve bunun uluslararası barış ve kalkınmayı ciddi şekilde etkilediğini belirtti. Çin'in Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) daimi üyesi olarak uluslararası anlaşmazlıkların çözümünde yapıcı bir rol oynamaya hazır olduğunu ifade etti. Çin ile İran'ın kapsamlı stratejik ortak olduğunu, Çin'in İran ile diyalog ve işbirliğini güçlendirmeye, İran'ın meşru hak ve çıkarlarını korumaya hazır olduğunu söyledi.

ABD-İran çatışmasının uzamaya devam etmesinin tarafların ve uluslararası toplumun ortak çıkarlarına uygun olmadığını vurgulayan Wang Yi, İran ile ABD'yi rasyonel ve itidalli olmaya, bugüne kadar varılan mutabakatlar doğrultusunda müzakere mekanizmasını yeniden inşa etmeye ve karşılıklı endişe duyulan konuları görüşmeye teşvik ettiklerini belirtti.

Wang Yi, İran'ın Körfez ülkeleriyle diyalog yürütmesini, karşılıklı olarak toprak egemenliği ve ulusal güvenliğe saygı göstermesini, bölgenin ortak çıkarlarını yapıcı bir şekilde korumasını desteklediklerini ifade etti. Ayrıca, tüm tarafları etkili önlemler alıp Hürmüz Boğazı'nın bir an önce açılmasını sağlamaya, uluslararası deniz yolunun açık ve güvenli kalmasını, uluslararası enerji taşımacılığı ile üretim ve tedarik zincirinin istikrarını korumaya çağırdı. Bölgesel gerilimin Yemen ve Kızıldeniz yönüne doğru daha fazla yayılmasını istemediklerine işaret eden Wang Yi, tüm taraflara durumu daha da karmaşıklaştırmaktan kaçınma ve sorunları diyalog ve müzakere yoluyla çözme çağrısında bulundu.

Wang Yi, bölgedeki gelişmelerin Orta Doğu'daki mevcut güvenlik mimarisinin yeterince mükemmel olmadığını ve reforme edilip güçlendirilmesi gerektiğini bir kez daha kanıtladığını belirtti. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping'in Mısır ziyaretinde ortaya koyduğu dört maddelik önerinin bölge ülkelerinin ortak, kapsamlı, işbirliğine dayalı ve sürdürülebilir güvenlik anlayışını benimsemesini ve yeni güvenlik mimarisini inşa etmesini desteklediğini kaydetti. Wang Yi, Orta Doğu sorununda Çin'in sorumlu bir büyük güç olarak her zaman barış ve istikrara katkıda bulunacağını, barışı teşvik edip müzakereleri kolaylaştırmaya katkı sağlayacağını, adalet ve hakkaniyete katkıda bulunacağını söyledi.

Wang Yi, Çin'in İran politikasının süreklilik ve istikrarını koruduğunu, BMGK’de ve çok taraflı platformlarda her zaman hakkaniyeti savunduğunu, güç kullanımına karşı çıktığını ve uluslararası ilişkiler ilkelerini koruduğunu hatırlattı. Çin'in İran ile iletişim ve eşgüdümü güçlendirmeye, Çin-İran ilişkilerinin yeni ilerleme kaydetmesini teşvik etmeye hazır olduğunu ifade etti.

Arakçi, Orta Doğu ve Körfez bölgesindeki son durumu ve İran'ın sonraki adımlara ilişkin planlamalarını aktardı. İran'ın çatışmanın sürmesini istemediğini, diplomatik çözüm kanalına dönmeyi arzuladığını, aynı zamanda kendi hak ve çıkarlarını kararlılıkla koruyacağını belirtti. Arakçi, İran'ın ABD-İran Mutabakat Muhtırası'nın hâlâ geçerli olduğunu düşündüğünü, İran'ın Umman ile Hürmüz Boğazı'nın açılmasına ilişkin bir plan üzerinde anlaşmaya vardığını ve ABD'nin verdiği tüm taahhütleri fiilen yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.

İran Dışişleri Bakanı Arakçi, İran'ın da bölge ülkeleriyle diyalog ve istişare yürütmeye, iyi komşuluk ilişkileri kurup geliştirmeye, bölgenin bir an önce barış ve huzura kavuşmasını sağlamaya hazır olduğunu ifade etti. Arakçi, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinğing'in Orta Doğu'da barış ve istikrarın korunmasına ilişkin dört maddelik önerisini ve bölgesel ortak güvenliğin teşvik edilmesine ilişkin dört maddelik inisiyatifini memnuniyetle karşıladığını ve desteklediğini, bu çerçevede Çin ile işbirliğini güçlendireceğini, Çin'in bölgede barış ve istikrar için daha büyük bir rol oynamasını beklediğini belirtti.

Arakçi, İran'ın Çin ile ilişkilerine büyük önem verdiğini, Çin ile karşılıklı desteği kararlılıkla sürdürmeye, her düzeydeki temasları yoğunlaştırmaya, somut işbirliğini derinleştirmeye, zorluklarla ortaklaşa başa çıkmaya ve ikili ilişkilerinin sürekli ve derinlemesine gelişmesini teşvik etmeye hazır olduğunun altını çizdi.

Taraflar ayrıca uluslararası ve bölgesel sıcak konular hakkında görüş alışverişinde bulundu.